Sidang Dewan Rakyat bagi membahaskan Rang Undang-Undang Perbekalan 2027 Peringkat Jawatankuasa baru-baru ini menyaksikan satu perbincangan yang menyentuh akar umbi kehidupan rakyat apabila YB Dato Dr. Richard Rapu @ Aman anak Begri, Ahli Parlimen Betong, bangkit memperjuangkan nasib golongan pekebun kecil, pesawah, serta usahawan tani di pedalaman Sarawak. Mengambil pentas berprestij tersebut, wakil rakyat berkenaan mengemukakan pelbagai persoalan serta tuntutan bernas di bawah maksud B dan P 20, khususnya meneliti butiran 020000 dan 030300 yang berkaitan langsung dengan pelaksanaan Budi Agrikomoditi, insentif pengeluaran getah, serta program jalan ladang pekebun kecil. Perbahasan mendalam ini membawa mesej jelas bahawa kejayaan sektor komoditi negara tidak seharusnya diukur semata-mata menerusi angka peruntukan di atas kertas, sebaliknya mesti berpaksikan kepada impak sebenar dan manfaat langsung yang diterima oleh rakyat di lapangan.
Jurang Kelulusan Budi Agrikomoditi Dan Realiti Pekebun Kecil Sarawak
Isu teras pertama yang dibangkitkan oleh Ahli Parlimen Betong berkisar kepada pelaksanaan Budi Agrikomoditi serta peruntukan sebanyak RM818.02 juta yang disediakan kepada kementerian terbabit bagi tahun 2027. Walaupun peruntukan besar ini disambut baik, beliau menegaskan bahawa cabaran paling kritikal adalah bagaimana memastikan setiap sen bantuan tersebut benar-benar sampai kepada golongan sasar yang paling memerlukan di peringkat akar umbi. Mengambil contoh pelaksanaan Budi Agrikomoditi, beliau merungkai satu perangkaan membimbangkan apabila kementerian mendedahkan bahawa daripada 95,883 orang pekebun kecil di Sarawak yang dikenal pasti layak menerima manfaat, hanya 35,676 orang sahaja yang berjaya mendapat kelulusan setakat September 2026, iaitu sekitar 37.2 peratus sahaja.
Keadaan menjadi lebih membimbangkan apabila diteliti dari sudut sektor pekebun kecil lada, di mana hanya 10,655 daripada 38,053 orang yang layak telah diluluskan, bersamaan dengan kira-kira 28 peratus sahaja. Jurang ketara antara jumlah pekebun yang dikenal pasti layak dengan mereka yang benar-benar menikmati faedah ini menunjukkan bahawa masih terdapat ketirisan serta kekangan pentadbiran yang menghalang kelancaran proses permohonan. Beliau mencadangkan agar proses pendaftaran secara berkelompok diperluaskan melalui kerjasama strategik bersama agensi pertanian negeri, pejabat daerah, pertubuhan peladang, serta ketua-ketua masyarakat. Pendekatan inklusif ini diyakini mampu memastikan tiada pekebun kecil yang layak tercicir semata-mata kerana kekangan prosedur permohonan atau kesukaran mengakses sistem dalam talian.
“Apakah sasaran kementerian untuk meningkatkan kadar kelulusan bantuan ini sepanjang tahun 2027, khususnya bagi pekebun lada, dan berapakah jumlah pemohon yang telah diluluskan tetapi masih belum menerima bayaran di kawasan Parlimen Betong mengikut kategori tanaman?” soal beliau di Dewan Rakyat.
Perlindungan Pendapatan Dan Cabaran Semasa Insentif Pengeluaran Getah
Menyentuh isu sektor getah, perbahasan turut menyoroti pelaksanaan Insentif Pengeluaran Getah (IPG) yang menjadi jaring keselamatan penting bagi melindungi pendapatan pekebun kecil ketika harga pasaran komoditi global merosot. Ahli Parlimen Betong memuji keputusan kerajaan menaikkan paras pengaktifan harga kepada RM3.30 sekilogram, menyifatkannya sebagai satu langkah positif yang sangat membantu pekebun kecil berdepan tekanan kos sara hidup. Namun begitu, persoalan timbul apabila peruntukan IPG bagi tahun 2027 dikekalkan pada paras RM171 juta, sekali gus mencetuskan tanda tanya sama ada peruntukan tersebut mencukupi sekiranya kenaikan paras pengaktifan itu menarik lebih ramai pekebun kecil layak menerima insentif terutamanya di pedalaman Sabah dan Sarawak.
Beliau turut menggariskan pelbagai kekangan teknikal yang dihadapi oleh pekebun kecil di luar bandar apabila berdepan dengan masalah permit, resit jualan, dan permohonan digital yang rumit. Sehubungan itu, beliau menuntut agar data penerima dan jumlah pembayaran IPG diperincikan mengikut negeri dan daerah, termasuk kawasan Parlimen Betong. Perlindungan semata-mata dianggap tidak mencukupi sekiranya kos buruh, kos pengangkutan, dan kos penyelenggaraan kebun terus meningkat tanpa diimbangi oleh mekanisme bantuan yang anjal dan mudah diakses oleh pekebun kecil di lapangan.
Jaringan Jalan Ladang Sebagai Nadi Ekonomi Luar Bandar
Bahagian ketiga perbahasan membentangkan kepentingan program jalan ladang pekebun kecil, di mana Ahli Parlimen Betong menyambut baik keputusan kerajaan menggandakan peruntukan bagi perolehan jalan ladang daripada RM50 juta kepada RM100 juta untuk tahun 2027. Bagi masyarakat pekebun kecil di Sarawak, jalan ladang bukan sekadar laluan perhubungan fizikal semata-mata, sebaliknya merupakan nadi kemudahan ekonomi yang menentukan kos pengangkutan, kelancaran membawa hasil tuaian ke kilang, dan penentuan pendapatan bersih mereka. Kementerian mendedahkan bahawa sebanyak 50 projek jalan ladang sepanjang 116 kilometer bernilai RM15.72 juta telah diluluskan di Sarawak bagi tempoh 2023 hingga September 2026, memanfaatkan 886 orang pekebun kecil.
Walaupun usaha ini dihargai, beliau membangkitkan hakikat bahawa dengan peningkatan peruntukan nasional kepada RM100 juta, negeri Sarawak wajar diberikan pertimbangan wajar berasaskan keluasan kawasan pertanian, cabaran geografi, serta kos pelaksanaan infrastruktur yang jauh lebih tinggi di pedalaman. Beliau turut meminta penjelasan mengenai status permohonan jalan ladang di kawasan Parlimen Betong bagi tempoh 2024 hingga 2026, termasuk projek yang telah diluluskan tetapi masih menunggu kelulusan akhir. Di samping itu, mekanisme permohonan jalan ladang yang melibatkan tanah-tanah NCR perlu diperkemas melalui penataran penyelarasan yang kukuh bersama Kerajaan Sarawak, khususnya Jabatan Tanah dan Survei, agar isu dokumentasi tanah tidak terus menjadi penghalang kepada pembangunan infrastruktur luar bandar.
“Kejayaan pembangunan sektor agrikomoditi tidak seharusnya diukur berdasarkan jumlah peruntukan semata-mata, tetapi berdasarkan manfaat sebenar yang diterima oleh pekebun kecil, di mana Budi Agrikomoditi mesti mudah diakses, IPG mesti berkesan melindungi pendapatan, dan jalan ladang mesti dibangunkan mengikut keperluan sebenar di lapangan,” ujar beliau menutup perbahasan dengan penuh ketegasan.
